Udzielanie pierwszej pomocy w górach
Planując górską wycieczkę, warto pamiętać, że nawet najprostszy szlak może przynieść nieoczekiwane zagrożenia: urazy, odwodnienie, nagłe załamanie pogody. Każda wyprawa powinna być poprzedzona przygotowaniem – również z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
Co warto wiedzieć przed wyruszeniem?
Góry różnią się od innych terenów tym, że:
- pomoc medyczna może być opóźniona z powodu trudnej dostępności,
- warunki pogodowe mogą zmienić się w ciągu kilkunastu minut,
- w razie wypadku kluczowa jest samopomoc i współpraca z innymi turystami.
Górska apteczka – podstawowe wyposażenie
Zabierz ze sobą:
- środki opatrunkowe: opatrunki jałowe, bandaże elastyczne, chustę trójkątną, plastry z opatrunkiem, plastry na odciski,
- środki dezynfekujące (np. Octenisept),
- rękawiczki jednorazowe, nożyczki, pęsetę,
- folię NRC (termoizolacyjną),
- maseczkę do resuscytacji,
- eki przeciwbólowe i antyhistaminowe (na reakcje alergiczne)
- leki przyjmowane na stałe (np. na astmę, cukrzycę).
Gdy wybierasz się w wyższe partie gór, to poza podstawowym wyposażeniem przydać się może szyna unieruchamiająca typu Sam Splint. Zajmuje niewiele miejsca, a świetnie się sprawdza przy unieruchamianiu złamań. W celu tamowania krwotoku ważnym elementem apteczki może okazać się opaska zaciskowa (staza taktyczna).
Najczęstsze zagrożenia i jak reagować?
Skręcenia, złamania:
- Unieruchom kończynę powyżej i poniżej urazu.
- Nie ruszaj poszkodowanego, jeśli podejrzewasz uraz kręgosłupa.
- Wezwij pomoc.
Rany i krwawienia:
- Uciskaj ranę jałowym opatrunkiem.
- Zdezynfekuj, załóż opatrunek.
- W przypadku ran głębokich – konieczna interwencja lekarska.
Odwodnienie, udar cieplny:
Objawy: silne zmęczenie, zawroty głowy, zaburzenia świadomości.
- Chroń poszkodowanego przed słońcem, podaj wodę, chłodź ciało.
- W cięższych przypadkach – wezwij pomoc.
Ukąszenia owadów / alergie:
- Usuń żądło (kartą, nie pęsetą!).
- Schłodź miejsce, podaj lek przeciwalergiczny.
- W przypadku wstrząsu anafilaktycznego: pozycja leżąca z uniesionymi nogami, wezwij natychmiast pomoc.
Hipotermia:
- Przemoczona odzież, wiatr, brak ruchu – szybko prowadzą do wychłodzenia.
- Okryj poszkodowanego folią NRC, podaj coś ciepłego do picia, ogrzewaj – nie podawaj alkoholu.
Jak skutecznie wezwać pomoc?
- Najlepiej przez aplikację „Ratunek” – wysyła automatycznie Twoją lokalizację do GOPR/TOPR.
- Numer alarmowy GOPR/TOPR: 601 100 300 lub 985.
Podczas rozmowy z dyspozytorem:
- zachowaj spokój,
- określ dokładne miejsce zdarzenia,
- podaj liczbę poszkodowanych i charakter obrażeń.
Znajomość prostych procedur, spokój i rozsądek mogą zadecydować o czyimś zdrowiu lub życiu. Bądź przygotowany, myśl trzeźwo – i ciesz się bezpieczną wędrówką.
Tekst: www.gov.pl